Venerdì, 30 Ottobre 2026 - 11:43 Comunicato 3245

La presidenza passa dal Vorlberg a la Baviera. Al zenter de la scontrèda l davegnir de l’economia e de la ativitèdes tradizionèles ti lesc da mont
L president Fugatti a la scontrèda di Capi de Goern de l'Arge Alp a Bregenz

Traduzione in ladino

[Ladino] En vender ai 23 de otober a Bregenz, te l’Austria, l é stat metù a jir la 57a conferenza di Capi de Goern de Arge Alp. Te chela ocajion l é stat ence fat l passaje de la presidenza anter l land Vorarlberg e la Baviera, e l è stat metù dantfora la azions da svilupèr ti raions da mont, en sinergia anter i teritories che fèsc pèrt de la Comunanza de lurier. L confront l à abù desche argomenc soraldut l davegnir de l’economìa e de la ativitèdes tradizionèles ti raions da mont, per ge fèr front a la endesfides leèdes al stravardament del teritorie e a la sostegnibilità de l’agricoltura da mont. A la scontrèda à tout pèrt l president de la Provinzia autonoma de Trent Maurizio Fugatti. "Aon metù dantfora la tematica de l’ega, e l besegn che l’Europa la seghite a investir per didèr i teritories. Chesta tant l aon fat ence nos tel Trentin col PNRR, metan a la leta presciapech 110 milions per bosserlait e condotes – à palesà l president – percheche ti momenc de suta i teritories da mont, coche l é de giusta fèr, i met a la leta l’èga per i lesc de la pianura, ma l’é emportant aer a la leta impianc neves, modergn e tecnologìes de auta valuta. Te la scontrèda l è stat rejonà ence de la besties salvères: louves e orsc, che tel Trentin, ma no demò, i porta dans e problemes a l’agricoltura da mont. L'Europa la cogn mudèr posizion e ence da pèrt de Arge Alp cogn vegnir fora na posizion determinèda per chesta costion".

[ Archivio Ufficio Stampa PAT]

Anter chi che à tout pèrt a la scontrèda l era l president del Vorarlberg Markus Wallner, l capitan del Tirol Anton Mattle, l president de la Provinzia autonoma de Busan Arno Kompatscher (l Südtirol l se tolarà su de vidèr l Grop-Comunanza de lurier per l 2028), funzionères e referenc di teritories Arge Alp; per la Provinzia autonoma de Trent à tout pèrt la dirigenta del Servije mendranzes linguistiches e relazions per foradecà Elisabetta Sovilla. Via per l dantmesdì  l é stat aproà vèlch ressoluzions, anter chestes chela sul davegnir de l’agricoltura da mont: la comunanza Arge Alp defat, la vel renforzèr l sostegn, l svilup e l stravardament di teritories alpins e de la produzions locales Apede, l é stat aproà ence na ressoluzion su la resilienza de l’ega, che troa so fondament aldò de chesta prioritèdes de valuta: garantir la calità e la segureza de chesta ressorsa, ma soraldut defener la proprietà publica de l’èga, col renforzèr la cooperazion anter Provinzies autonomes, Regions e Ciantons Arge Alp, tel segn de la solidarietà de vejinanza, col stravardèr la strutures de l’ega e schivèr l sfrelaus de la ressorses. Co l'aproazion de la ressoluzion su la transizion energetica, se vel enveze portèr n contribut concret a l’indipendenza energetica de la comunanzes, col confermèr la posizion strategica del raion de la Èlpes desche motor de l'inovazion e de la sostegniboltà.

Anter i projec porté dant dal Trentin, l é la scomenzadiva con a cef belimpont chest raion dessema col coordenament del Servije Eghes da Mont: "Sensibilisèr la popolazion sul comportament te contesć de risech da egajons”, svilupà dessema co la Provinzia autonoma de Busan, la Region Lombardia, l Land Tirol, l Salzburgh e l Cianton Ticino. L projet l perveit de meter ju Linies de regoles operatives, che les vegnarà prejentèdes belimpont a Trent via per de otober del an che vegn (chiò l comunicat stampa de prejentazion del projet).

Amò apede, angern, sot l motto "Arge Alp meets Eusalp" l è stat portà dant ence na scontrèda anter i
Capi de Goern di teritories Arge Alp e i referenc politics de la Strategia europea de la Regions de la Èlpes
(EUSALP), aldò del Forum anuèl e de la Scontrèda Generèla EUSALP che i se à binà a Lindau perejonèr de economia, mobilità, inovazion e inteligenza artifizièla.

Arge Alp l é na Comunanza de lurier metuda su ai 12 de otober 1972 a Mösern, tel Tirol, col obietif de tor dant e sostegnir i besegnes che i se troa tedant i teritories da mont e che i tocia zirca 26 milions de persones. I comembres de Arge Alp l é la Germania col Stat Ledech de Baviera, l'Austria coi Länder Vorarlberg, Tirol e Salzburg, la Tèlia co la Provinzies autonomes de Busan e de Trent e la Region Lombardia, la Svizra coi Ciantons di Grijons, Sèn Gal e Ticino. Duta la informazions les è a la leta sot l scit: www.argealp.org.

Fotoreport e filmat a cura del Ofize Stampa

Download video e intervista chiò

Traduzion di Servijes Linguistics e Culturèi del Comun general de Fascia

(cdt)


Immagini