Venerdì, 30 Ottobre 2026 - 09:20 Comunicato 3243

Ibergeb va de presidenz en Vorarlberg en Bajern. En de mitt van trèff de zukunft va de lòntbirtschòft ont de òrbetn van alpineplatz
Der president Fugatti en zòmmtrèff van Stòtt Viarer en Arge Alp ka Bregenz

Traduzione in mòcheno

[Mòcheno] Der 57° Zòmmtrèff van Stòtt viarer va Arge Alp hòt se gahòltn en vraita as de 23 van schanmikeal ka Bregenz en Osterraich ont s ist kemmen gamòcht der ibergeb va de president zbischn Land Vorarlberg ont der Bajer, men hòt klòfft van òrbetn za tea’ en de alpineplatz zòmm pet de derver as toalnemmen en de òrbetgamoa’schòft. En zentrum van trèff hòt men klòfft va de birtschòft ont van praich òrbetn en de alpn, ver za enkeing gea’ ver za schutzn de lander ont derretn de perg lòntbirtschòft. En trèff ist gaben der president va de Autonome Provinz va Trea’t Maurizio Fugatti.  “Ber hom òcht gem en tema van bòsser, as ist bichte as de Europa schellt leing gèlt ver za hèlven de lander, abia as ber hom gatu’ en Trentin pet en PNRR pet 110 milionen ver de bòsserlaitung - hòt keing der president - bavai bail de zaitn as s bòsser runt skòrz ist, de pèrglander gem bòsser en de derver as asn peine sai’, ober s ist runt bichte hom naia, modern ont òlbe mear envire innrichtn. Men hòt klòfft iber der tema van groasn vrèsser: de bolf ont de pern, as en Trentin, ont nèt lai, sai’ an problem ver de lòntschòft van pèrng. De Europa miast bècksln tritt ont Arge Alp miast gea’ keing a rèchta u’nemm asn doi tema”.

S hom toalganommen en zòmmtrèff, zbischn de ondern, der president van Vorarlberg Markus Wallner, der kapitan van Tirol Anton Mattle, der president va de autonome Provinz va Poazn Arno Kompatscher (Südtirol bart regiarn de òrbetgamoa’schòft en 2028), drauschauer ont iberschauer van lander van Arge Alp, ver de autonome Provinz va Trea’t hòts toalganommen de viarer van Dinst ver de Sprochminderhaitn ont ausbendegen nètzn Elisabetta Sovilla. Bail de vria sai’ kemmen u’ganommen an ettlena vourtschbinnen, abia de sèll ver de zukunft va de pèrglòntbirtschòft: de gamoa’schòft Arge Alp, bill versterchern de hilf, s verpessern ont stitzn de alpineplatz ont de lokaln produktn. S ist aa kemmen u’ganommen an rèchtn vurm as de praich van bòsser, pet bichtega prioritetn: versichern de qualitet ont de sicherkait, ont iberhaup schutzn de òllgamoa’praich van bòsser. Versterchern de zòmmòrbet zbischn de autonome Provinzn, de Regionen ont de Kantonen Arge Alp ont asou zòmmhèlven se as kimmp schutzt de praich van bòsser ont nèt ermern de mittln. Pet de u’nemm va de elektresche transizion tschbinnt men za gem an bichtege paitrog as de gamoa’schòftn guat sai’ za sai’ sèlbstende, ont asou versichern en de alpineplatz an vurm za vernaiern se ont rècht prauchen de naiekatin.

Zbischn de projektn vourstellt van Trentin, ist kemmen schaung galòk de naiòrbet bou as s inser lònt ist vourtretter pet de regiar van Pèrgpòchdinst: “Sensibilisiarn de lait as de rèchtn virm za prauchen ver za schutzn se van pfèrlechkaitn van reng”, studiart zòmm pet de Autonome Provinz va Poazn, pet de Region Lombardia, pet en Land Tirol, pet Sòlzburg ont der Kanton Ticino. Der projekt hòt vour za paun au operatif Zoachenviarung, as barn kemmen vourstellt ka Trea’t en schanmikeal van jor as kimmp (do der ausdruck va de vourstell van projekt).

No en spruch “Arge Alp meets Eusalp” hòt se nou gahòltn an trèff zbischn de Stòtt viarer van lander van Arge Alp ont ont de politesn spitz va de  Europeisce Strategi va de Alpine Regionen (EUSALP), no en Jorforum ont en zòmmriaf EUSALP as se en Lindau gahòltn hom iber birtschòft, verkear, naikait ont artificialintelligenz.

Arge Alp ist a òrbetgamoa’schòft paut af de 12 van schanmikeal 1972 en Mösern, en Tirol, pet en rif za òrbetn ont pahòltn zòmm neat as òlla de alpinlender hom ont as enteressiarn ungefèr 26 milionen lait. S sai’ toalnemmer van Arge Alp, Taitschlònt pet en Vraistòtt Bayern, Osterraich pet de Länder Vorarlberg, Tirol ont Sòlzburg, Balschlònt pet de Autonomen Provinz va Poazn ont Trea’t ont de Region Lombardia, de Schbaiz pet de Kantonen Graubünden, Sankt Gallen ont Ticino. òlla de nochrichtn vinnt men af www.argealp.org.

Letratdinst ont film gamòcht van Druckomt

Download pilder ont vrog do

Ibersetz gamòcht van Sprochtirl va de Tolgamoa'schòft Hoa Valzegu' ont Bersntol

(cdt)


Immagini