Martedì, 17 Marzo 2026 - 12:35 Comunicato 667

Sprochminderhaitn, paitrogn ver de naiekaitn 2026 ont hilf en de nochrichtn en sproch

Traduzione in mòcheno

[Mòcheno] Pet de mossnemmn u’ganommen en vraita as de 13 van merz de Provinzaljunta no de vourtschbinn van president Maurizio Fugatti, derno va de u’nemm van ausrot asn austoal van gèlt asn provinzalfond ver za schutzn de sprochminderhaitn ver en jor 2026 as guat ist za gem ompòrt en òlla de vrong as sai’ kemmen, ist kemmen gem der paitrog en secks ausòndra òrbetn as mòchen kennen ont gilt gem en schraim ont en klòffen de sprochminderhait. Pet an òndra mossnemm, de Junta hòt u’ganommen aa en glaiche trèff der programm ver en doi jor de òrbetn ver de nochrichtn en de minderhait sproch.
“S unterstitzn ont s enviretrong van minderhaitn sprochen sai’ bichte ver en gilt va de inger Autonomi. Turch s zuagèlt ver de naiaòrbetn ont projektn vourstellt van dinstn ont van schualn ont turch en unterstitzn ver de nochrichtn en de minderhait sproch men billt vourtrong ont gem kròft en prauchen van ladin, bersntolerisch ont zimber iberhaup zbischn de jungen, ont gem asou de moglechkait za kennen ont learnen de sproch tschrim ont klòfft va de gamoa’schòftn”, hòt unterstraicht der president Fugatti.
[ Foto BKI]

De projektn as der paitrog kriang meing, kostn en gònzn eppes mear va 72.000 euro. Zbischn de doin sai’ de kursn va ladiner sproch ver de amministrativ u’stelltn ont de learer va de Ladeinerschual va Fassa. Der learprojekt ist ver òlla de groasn lait aa, asou as de meing mòchen de proben ver za versichern s kennen va de ladiner sproch ont kultur, van tritt A1 finz en tritt C1. U’ganommen der projekt “Summer club 2026” van Bersntoler Kulturinstitut aa, gamòcht ver de kinder va de earsteschual, as hòt abia rif der sèll za unterstitzn der prauch va de bersntoler sproch turch òrbetbèrkn ont vraizaitòrbetn bail en summer. Der programm hòt vour zeichen ta va naiòrbetn, ver zboa bochen, en mu’net va agest 2026, trèffen pet auskennlait va mearersprochkait ont an pasuach en an òndra gamoa’schòft va minderhait. An ausòndra òcht en de mearer saitn va de schualbèlt ist der projekt van IC Pergine 1 “S Bersntol: biar ont de òndern”, as hòt vour òrbetbèrkn va sproch ont kultur, kursn, kulturalbècksln ont a schual ver de learer, ont nou mear an projekt ver an ring va CLIL af bersntolerisch.

Pet de naiekait “Lòntschòft, sproch ont kultur”, der IC Folgaria-Lavarone-Luserna billt zòmmòrbetn pet de stundentn no en mearer naiekaitn, ver za versterchern de identitet ont der prauch va de zimber sproch. De glaiche schual hòt vourtrong an òndern projekt as zuakeart en paitrog, as hèlven billt de u’lear van zimber en de schualer va de earsteschual, pet pasuachen avn lònt ont en Val de Fassa; s Kulturinstitut Lusern hòt enbeze envitrong ver en viarte jor s schualtopuach af zimber ont taitsch, verraichert pet kurza tèckstn en rachler.

Ver sèll as keart der programm ver de òrbetn gamòcht ver de nochrichtn en de minderhait sproch, abia u’ganommen abia as keart se, va de Konferenz van Minderhaitn en trèff van 21 van genner vergòngen ont no as ist kemmen austoalt s gèlt van provinzalfond ver de gamoa’schoftn van minderhaitn ver en jor 2026, s sai’ kemmen vourtschbunnen ver en doi jor en gònzn 403.248,72 euro.

Der paitrog keart ver projektn as hèlven s lòng bissn ont kennen de minderhaitn sprochen, as kemmen gamòcht van kulturaln institutn ladiner, bersntoler ont zimbern ont van Comun General de Fascia. Zbischn de dòin òrbetn, s sai’ de saitn as de òllto lokaln zaitung, de programm en de radio, sèll as kimmp gamòcht ver en web ont en de seder va de television, de sprochkursn ont òndra editorialn projektn ont ver de nochrichtn as gem de moglechkait za gem mearer virm ver de nochrichtn, mòchen bòcksn der numer van toalnemmer ont verpessern de qualitet va de nochrichtn.

Ibersetz gamòcht van Sprochtirl va de Tolgamoa'schòft Hoa Valzegu' ont Bersntol

(cdt)


Immagini