Franz Dantone Pascalin nasciù a Gries – Cianacei – del 1839 l é na persona che à fat la storia de la comunanza ladina de Fascia. L Istitut cultural ladin Majon di Fascegn, per fèr cognoscer la vita e l’anteveder de Pascalin l à endrezà l quinto liber de la regoeta “Jent de Fascia” con sie inom, apede ence n spetacol de teater portà dant enstadì.
Fiorenzo Perathoner per duta sia vita l à tout su tras telecamera momenc de vita de la jent de so paisc e de la val, coscita da poder aer l recort de coche l era n’outa. Dai egn ’50 inant l à metù ensema sacontenc filmac che anchecondì l é testamonesc de cultura e de l’evoluzion de la sozietà fascèna. Fiorenzo ne conta de sia vita e de coche, per tegnir su e valorisèr sie prodoc, l ge à donà sie patrimonie dal gran valor storich al Istitut cultural ladin Majon di Fascegn.
Va inant i apuntamenc de l’Aisciuda Ladina festival del lengaz: L é stat prejentà te ciasa de la Moniaria a Sén Jan l numer 29 de la revista ladina Gana, dedichèda a la eles. L’edizion 2026 col titol “Dalonc ma ampò davejin”, ge dèsc lèrga e porta dant stories e esperienzes de femenes ladines che vif e laora foradecà da l’Arabia, a l’Australia ai paijes de l’America Latina e fora per dut l mond.
N’autra raida per cognoscer nosc raion e i inomes di lesc: da Ciampedel a Cianacei, passan fora per la viles de Pian e Soracrepa, col menatroes Nicolò Cincelli. N bel grop de jent ponté via da Ciampedel é ruà fin sun Pian, do l percors del troi di ladins che l va en ite a mesa costa, se à passà fora l Bosch da Ronch, Salecei, la Crepes de Vareles, ruan enfin sora la cèses de Gries.
I reports de chesta setemèna i é stac enjigné e porté dant da Riccardo Zanoner e Angela Pederiva.
Metù a jir col sostegn del Comun General de Fascia, de la Provinzia autonoma de Trent e de la Region autonoma Trentin – Südtirol, “Pedies” l va fora su Trentino Tv – canal 10 Prov. de TN- vigni sabeda da les 18.00 (sie da sera), de domenia da les 13.30 (mesa la does domesdì) e de lunesc da les 11.30 (mesa les doudesc).
L program l va fora ence su AltoAdige TV – canal 11 Prov. de BZ - vigni domenia da les 18.00 (sie da sera).
Se pel veder duta la puntates ence sul canal YouTube de TV Ladina sot chest link:
https://www.youtube.com/@TvLadina
La puntata de chesta setemèna la vegnarà fora entorn la medema ora de la televijion.
Se pel veder i report un a un su la piata Facebook de TV Ladina.
https://www.facebook.com/TelevijionLadina
Traduzion di Servijes Linguistics e Culturèi del Comun general de Fascia
