Giovedì, 25 Giugno 2026 - 17:34 Comunicato 1906

A derstell van Bersntoler Kulturinstitut ka Sappada ver en internazionaltrèff va sprochlòntschòft ont balscha dialektologi 
Dialektn ont minderhaitnsprochen zbischn lokalizazion ont globalizazion

Traduzione in mòcheno

[Mòcheno] S hòt se gahòltn van a kurza zait en Sappada/Ploder (UD), oa’na van taitschn insln van alpineplaz, der zòmmtrèff “ Dialektn ont minderhaitnsprochen: zbischn lokalizazion ont globalizazion”, organisiart va de Società Filologica Friulana zòmm pet de Accademia va de Crusca, der Dipartiment van sprochen (DILL) va de Universitet va Udine, der internazional Zentrum asn mearersprochen ont òndra innrichtn van ourt. Der trèff, bou as hom toalganmmen, zbischn de òndern, de viareren van Bersntoler Kulturinstitut Claudia Marchesoni ont de presidenten van Bischòftkomitat Manuela Pruner, hòt gamòchet tschbinnen as de bichteket van sprochminderhaitn ver en kultural ont identitet pahalter, as hait lem zbischn en sai’ galeik van a sait ont naia virm za sai’ kennt, en an zait bou as men kònnt se òlbe mear meivern ont bou as ist innkemmen der digital.
L'intervento della prof.ssa Monica Menegon al convegno "Dialetti e lingue di minoranza tra localizzazione e globalizzazione" [ Archivio Societât Filologjiche Furlane / Società Filologica Friulana]

Auskennetalait ont pasuacher van gònz Balschlònt hom se pfuntn za schaung de lòntschòft van sprochen ont van dialektn, ont schaung abia as bèckslt s lokallem van inger Lònt. Bail der trèff, de voursitzer hom vourstellt de teorische ont metodologische studium va iaz as de dialektn, iberhaup ver en sèll as keart de media ont s digital. Men hòt klòfft iberhaup va sèll as tea’ de nain teknologi as de sprochen minder praucht, ont men hòt tschauk biavle as de sai’ as de social network ont en de nain òrbetn online.

Nemm en de teori ont en de digitalvernaiern, hòt men klòfft gor va òndra bichtega temen u’gahenk en de sprochplitik ont en derretn de inntichtn petn vourtschbinnen strategi ver de u’lear. En doi kontest, hòt men vourtschbunnen en naia virm za learnen de sprochminderhaitn, benns za innziachen mearer sprochen ont naia virm ver za versichern sa. Zu schluss gèltsgott en studiern s lem hòt men tsechen abia as men praucht mearer sprochen, abia stòrch as sai’ de gamoa’schòftn as klòffen ont de òrbetn as sai’ noat ver za derhòltn ont vernaiern s gilt van kulturpahalter.

Bail en trèff va nomitto, bou as men hòt klòfft va naia pasuachen ver de taitschn sprochminerhaitn, Patrizia Cordin va de Universtitet va Trea’t, dersteller van Rettor ver de naiekaitn ver de sprochminderhaitn, hòt galòk sechen sèll as ist auser kemmen va de pasuach CLaM 2021, a baita pasuach sozial ont va de sproch gamòcht va de Autonome Provinz va Trea’t pet en rif za verstea’ abia as ist de borekait van sprochminderhaitn van zimber, va bersntoler ont van ladiner asn ourt va de region Trentin - Sudtirol ont van Veneto, ver za organisiarn rèchta òrbetn va sprochpolitik.

Ibersetz gamòcht van Sprochtirl va de Tolgamoa'schòft Hoa Valzegu' ont Bersntol

(cdt)


Immagini