Giovedì, 25 Giugno 2026 - 13:58 Comunicato 1899

Di vortretar von Bersntoler Kulturinstitut atz Ploden vor an internatzionàl tagung vo linguistìk geographì un belese dialèkte
Dialèkte un zungen von mindarhaitn zbisnen lokalisirung un globalisirung

Traduzione in cimbro

[Cimbro] Vor bintsche iztase gehaltet atz Ploden (UD), ummana von taütschan inseln von alpinar raum, dar tagung “Dialèkte un zungen von mindarhaitn zbisenen lokalisirung un globalisirung” hergerichtet vodar Società Filologica Friulana pittnåndar pittar Accademia della Crusca, pinn Dipartimént vor di zungen vodar Universitét vo Udine un pinn internatzionàl Zentrum vor di mearare zungen un ettlane åndre Emtar vodar redjong. In tagung håmda genump toal, zbisnen in åndarn, di dirèktören von Bersntoler Kulturinstitut Claudia Marchesoni un di vorsitzaren von Bizzkomitàtt Manuela Pruner, ’z izta khent gètt platz zo übarlega aftn kulturàl un identitét schatz von zungmindarhaitn, boda haüt vennense tortemìtt in riskio zo khemma auzgehakht vo allz un in da gelaichege zait, zo giana zuar naüge formen z’soina gesek in dise ünsarne zaitn boda khint genützt hèrta mearar di didjitàln instruméntn.
Un momento del convegno "Dialetti e lingue di minoranza tra localizzazione e globalizzazione" [ Archivio Societât Filologjiche Furlane / Società Filologica Friulana]

Studjös un djunge nåsüachar von gåntz Beleschlånt soinse gevuntet zo reda pittnåndar, pinn zil zo vostiana bia ma sait gelekk nå dar linguistìk geographì un übar di dialèkte, gianante z’sega bia dise bèksln vo lånt in lånt. In trèff, di sèlln boda håm genump ’z bort håm khött bia in ta’ vo haüt schöllatma studjarn di dialèkte, vil håmsa o geredet übar in vèrt boda håm di media un di didjitàln teknolodjìan. ’Z izta defàtte vil khent khött übar bia di naüng tèknolodjìan sbern afte zungen boda soin deblar, analizarante bia da khemmen genützt hèrta mearar afte social network un vor allz bazta khint getånt online.

Darzuar dar teorì un da didjitàl vornaügarung izta khent geredet vo åndre bichtege tème o, tème gepuntet in linguistìk politike un dar istititutzionàl schütz vorlegante konkrètege stratedjìan vor di bèlt von schualn. In disan kontèkst, soinda auzkhent naüge vorlegom vor di didaktìk zo lirna di zungen von mindarhaitn, naüge beng zo macha aunemmen mearare zungen un naüge mustarn vor da linguistik zertifikatziong. An lestn soinda khent vürgelekk ettlane studje vürgetrakk garade in di lentar, boda håm gezoaget bia di zungen khemmen zo trèffase ummana pittar åndarn un bia da bèksln vor ditza, un no übar bia di kamöüschaftn von zungmindarhaitn haltn hèrt un baz ma schöllat tüan zo geba naüga kraft disan bichtegen kulturàl schatz.

Auz in tages izta khent geredet von taütschan zungmindarhaitn o, di Patrizia Cordin vodar Universitét vo Tria, boda sa iz gest vortretaren von Rektór vor di zungmindarhaitn, hatt gezoaget bazta iz auzkhent vodar nåsüacht  CLaM 2021 geschützt vodar autonome Provìntz vo Tria pinn zil zo vorstiana bia ’z soinda gelekk di zungen von ladinar, von möknar un von zimbarn bodase vennen in di redjongen Trentino-Südtiról un in Veneto, zoa zo maga vürleng a garadega linguistìk politìk vor dise drai zungmindarhaitn. 

Übarsetzt von Schaltarle vor di zung von Toalkamou vodar Zimbar Hoachebene

(cdt)


Immagini